Bản đồ dưới khoeo chân – Giãn tĩnh mạch chi dưới

Chia sẻ của Hoàng Mạnh Dũng – Trung Tâm Y Học Cổ Truyền Vinmec Sao Phương Đông

Giãn tĩnh mạch chi dưới là tình trạng thường gặp, trong đó các tĩnh mạch ở chân giãn to và nổi ngoằn ngoèo do suy van tĩnh mạch. Một trong những vị trí dễ quan sát sớm là vùng dưới khoeo chân. Việc nhận diện đúng dấu hiệu và điều trị kịp thời giúp giảm triệu chứng và hạn chế biến chứng lâu dài.

1. Giãn tĩnh mạch chi dưới là gì – thường gặp ở đâu?

Giãn tĩnh mạch chi dưới là tình trạng máu tĩnh mạch khó trở về tim, bị ứ đọng ở chân do suy van tĩnh mạch, khiến mạch máu giãn và biến dạng.

Bệnh thường gặp ở:

• Người phải đứng lâu hoặc ngồi lâu

• Phụ nữ, đặc biệt trong thai kỳ hoặc rối loạn nội tiết

• Người béo phì

• Các nghề phải đứng nhiều như giáo viên, bán hàng, thợ cắt tóc

2. Nguyên nhân và cơ chế sinh bệnh

Nguyên nhân chính của giãn tĩnh mạch chi dưới là suy van tĩnh mạch nông. Ngoài ra, bệnh có thể liên quan đến thai kỳ, tiền sử tắc tĩnh mạch sâu, bất động kéo dài hoặc yếu tố di truyền.

Khi van tĩnh mạch bị hở, máu chảy ngược xuống chi dưới, làm tăng áp lực trong lòng mạch. Áp lực này kéo dài sẽ dẫn tới:

• Giãn và ngoằn ngoèo tĩnh mạch

• Phù chi dưới

• Biến đổi da

• Loét cổ chân ở giai đoạn muộn

Triệu chứng thường gặp

• Nặng chân, mỏi chân tăng về chiều

• Chuột rút ban đêm, cảm giác nóng rát

• Phù mắt cá, giảm khi gác chân cao

• Trường hợp nặng có thể viêm da ứ đọng, loét cổ chân

3. Điều trị giãn tĩnh mạch theo Y học hiện đại

• Điều trị bảo tồn là nền tảng: mang vớ áp lực y khoa, thay đổi lối sống, đi bộ đều đặn, gác chân cao, kiểm soát cân nặng

• Thuốc chủ yếu giúp giảm triệu chứng, không làm khỏi hoàn toàn giãn mạch

• Trường hợp nặng có thể can thiệp bằng chích xơ, laser nội mạch, sóng cao tần hoặc phẫu thuật (hiện ít sử dụng)

4. Điều trị giãn tĩnh mạch theo Y học cổ truyền

Theo Y học cổ truyền, giãn tĩnh mạch chi dưới thuộc phạm vi các chứng huyết ứ, khí trệ, tỳ khí hư. Bản chất là khí hư không đủ vận hành huyết, khiến huyết ứ trệ ở chi dưới.

Nguyên tắc điều trị

• Hoạt huyết hóa ứ

• Bổ khí kiện tỳ

• Thông lạc

Các phương pháp thường được sử dụng gồm thuốc thang, châm cứu, cứu ngải, xoa bóp – bấm huyệt. Khi phối hợp đúng với điều trị hiện đại và mang vớ áp lực, triệu chứng có thể cải thiện rõ rệt và hạn chế biến chứng.

Kết luận

Vùng dưới khoeo chân là một “bản đồ” quan trọng giúp nhận diện sớm giãn tĩnh mạch chi dưới. Việc phát hiện sớm và điều trị đúng, kết hợp hài hòa giữa Y học hiện đại và Y học cổ truyền, đóng vai trò then chốt trong kiểm soát bệnh và bảo vệ sức khỏe lâu dài cho người bệnh.