Hội chứng cổ tay mẹ bỉm (De Quervain): Nguyên nhân, triệu chứng và phương pháp điều trị hiệu quả

Hội chứng De Quervain (thường được gọi là hội chứng cổ tay mẹ bỉm) là tình trạng viêm bao gân của hai gân ngón cái gồm gân dạng dài và gân duỗi ngắn, gây đau vùng cổ tay phía ngón cái, hạn chế vận động và ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt hàng ngày. Bệnh thường gặp ở phụ nữ sau sinh, người làm việc văn phòng và những đối tượng phải sử dụng cổ tay – bàn tay lặp đi lặp lại.

Hội chứng De Quervain là gì?

Hội chứng De Quervain là một dạng viêm bao gân hẹp tại khoang gân duỗi số 1 cổ tay, nơi hai gân ngón cái đi qua. Khi bao gân bị viêm và dày lên, sự trượt của gân bị cản trở, dẫn đến đau, sưng và giảm khả năng cử động ngón cái – cổ tay.

Đối tượng thường gặp

• Phụ nữ 30–50 tuổi, đặc biệt là phụ nữ sau sinh

• Mẹ bỉm thường xuyên bế con, vắt sữa

• Nhân viên văn phòng gõ máy tính nhiều

• Người lao động thủ công: nấu nướng, may vá, làm việc bằng tay kéo dài

Nguyên nhân bệnh sinh

Các yếu tố thường liên quan đến hội chứng De Quervain bao gồm:

• Vận động lặp đi lặp lại cổ tay – ngón cái (nắm, xoay, vặn)

• Thay đổi nội tiết trong thai kỳ và giai đoạn cho con bú

• Chấn thương cổ tay trong sinh hoạt

• Bệnh lý kèm theo: viêm khớp dạng thấp, thoái hóa khớp

Triệu chứng nhận biết hội chứng cổ tay mẹ bỉm

Người bệnh có thể gặp các dấu hiệu sau:

• Đau vùng cổ tay phía ngón cái, tăng khi vận động

• Sưng, nóng, đỏ, đau tại vùng mỏm trâm quay

• Khó nắm tay, yếu lực cầm nắm

• Có thể nghe tiếng “cót két” khi cử động gân

• Test Finkelstein dương tính: nắm ngón cái trong lòng bàn tay, gập cổ tay về phía xương trụ gây đau chói → gợi ý chẩn đoán De Quervain

Điều trị hội chứng De Quervain theo Y học cổ truyền

Theo góc nhìn Y học cổ truyền, hội chứng De Quervain thuộc phạm vi chứng tý, do khí huyết ứ trệ, kinh lạc bế tắc, thường liên quan đến lao lực, huyết hư sau sinh.

Phương pháp điều trị

• Châm cứu: giúp hoạt huyết, thông kinh lạc, giảm đau và chống viêm

• Xoa bóp – bấm huyệt: cải thiện tuần hoàn tại chỗ, tăng tầm vận động

Các huyệt thường sử dụng

• A thị huyệt

• Dương khê

• Liệt khuyết

• Thái uyên

 Y học cổ truyền thường được sử dụng kết hợp với Y học hiện đại nhằm nâng cao hiệu quả điều trị và rút ngắn thời gian hồi phục.

Điều trị hội chứng De Quervain theo Y học hiện đại

Các biện pháp điều trị phổ biến gồm:

• Nghỉ vận động, mang nẹp cố định cổ tay – ngón cái trong 3–6 tuần

• Chườm lạnh, vật lý trị liệu (siêu âm, laser, điện xung giảm đau)

• Thuốc chống viêm, giảm đau hoặc tiêm corticoid tại chỗ khi cần thiết

• Phẫu thuật: chỉ định trong trường hợp điều trị bảo tồn không hiệu quả, nhằm giải phóng bao gân và giảm chèn ép

Phòng ngừa hội chứng cổ tay mẹ bỉm

Để hạn chế nguy cơ tái phát, cần:

• Tránh các động tác lặp đi lặp lại cổ tay – ngón cái

• Xen kẽ làm việc và nghỉ ngơi hợp lý

• Tập luyện các bài giãn gân, tăng độ dẻo dai cho cổ tay

• Không chườm nóng khi vùng cổ tay đang sưng đỏ

• Bổ sung canxi hợp lý cho phụ nữ mang thai, sau sinh và người cao tuổi